Chủ Nhật, 30 tháng 3, 2025

Yết Hậu

 

Yết Hậu trong thơ Đường luật là một biến thể đặc biệt, trong đó:

👉 Câu cuối của bài thơ bị “rút ngắn bất thường” so với chuẩn thất ngôn.


📌 1. Hiểu đơn giản nhất

Thơ Đường luật bình thường:

  • Mỗi câu thường có 7 chữ (thất ngôn)

👉 Nhưng trong Yết Hậu:

  • Câu cuối không đủ 7 chữ
  • Có thể chỉ còn:
    • 2 chữ (dạng phổ biến bạn đang dùng)
    • hoặc 1 chữ (dạng cực rút)

📌 2. Vì sao gọi là “Yết Hậu”?

  • “Yết” = treo, dừng, ngắt lại
  • “Hậu” = phần cuối

👉 Nghĩa tổng:

“Ngắt treo ở phần kết”

Tức là:

  • Bài thơ đang đều đặn
  • Nhưng đột ngột dừng lại ở câu cuối
  • Tạo cảm giác “cụt – dồn – nén – dư âm”

📌 3. Đặc điểm dễ nhận biết

Một bài Yết Hậu thường có:

3 câu đầu:

  • Vẫn giữ nhịp Đường luật bình thường
  • Có đối, có luật rõ

Câu cuối:

  • Bị rút ngắn mạnh
  • Chỉ còn 1–2 chữ

📌 4. Ví dụ mô hình (dễ hiểu)

Thường:

7 chữ
7 chữ
7 chữ
7 chữ

Yết Hậu:

7 chữ
7 chữ
7 chữ
2 chữ   ← Yết hậu (rút câu)

hoặc:

7 chữ
7 chữ
7 chữ
1 chữ   ← cực đoan (độc tự)


📌 5. Tác dụng nghệ thuật

Yết Hậu tạo ra:

  • 🎯 Cảm giác dừng đột ngột
  • 🎯 Dư âm mạnh ở câu cuối
  • 🎯 Nhấn ý cực sâu (như “chốt hạ”)
  • 🎯 Cảm giác chưa nói hết nhưng đã dừng

📌 6. Hiểu theo hình ảnh (rất dễ nhớ)

👉 Thơ thường = “đi hết đường”

👉 Yết Hậu =

“đang đi đều thì bỗng cụt lại ở bước cuối


📌 7. Tóm gọn 1 câu

Yết Hậu là thể thơ Đường luật mà câu kết bị rút ngắn mạnh, tạo hiệu ứng dừng đột ngột và dư âm.


Yết Hậu = câu chót của bài ĐL tứ tuyệt chỉ có 1, 2 chữ vận mà thôi còn 3 câu đầu thì đủ chữ (7 chữ cho thất ngôn và 5 chữ cho ngũ ngôn). Đây là định nghĩa của biến thể Yết Hậu Thi, thường gọi tắt là Yết Hậu.

Thơ yết hậu gồm bốn câu, mà câu cuối chỉ có một, hai chữ, một -  hai chữ nhưng phải thâu tóm được ý tứ chính của toàn bài.

Sau đây là câu chuyện xảy ra ở một ngôi chùa, một buổi sư cụ đi vắng, Chuyện được kể bằng toàn thơ yết

CON ĐƯỜNG SƯƠNG MÙ

 


 

CON ĐƯỜNG SƯƠNG MÙ

Thơ Tam ngôn

(Gieo vần ba tiếng)

 

Chuyện tình yêu

Nghe đã nhiều

Như sợi chỉ

Thứ Bảy, 29 tháng 3, 2025

Cô nhạn xuất quần

  

Cô nhạn xuất quần: câu thơ cuối có vần khác với những vần còn lại.

UỐI HẠ
(Cô Nhạn Xuất Quần)
Trưa hè lửa quái tựa như rang
Gió cuộn mây đen phủ xóm làng
Xối xả mưa tuôn nhiều ngõ hố

XÚC CẢM DẦN PHAI

 

 


XÚC CẢM DẦN PHAI

(Thất ngôn bát cú - Đường Luật)

 

Phải đó là nơi đầy kỷ niệm

Quê thành nỗi nhớ xuân đang kiểm

Cây già rậm bóng kín cành che

Cỏ dại thưa thân xoè lá điểm

Thứ Năm, 27 tháng 3, 2025

BONG BÓNG HỜN GHEN

 


 

BONG BÓNG HỜN GHEN

***Thơ Lục ngôn***

(Gieo vần cách)

 

Nào cứ phải xoăn là đẹp

Em không làm tóc thế đâu

Chẳng thấy trọng sang chi hết

Chủ Nhật, 23 tháng 3, 2025

Cô nhạn nhập quần

 


 Cô nhạn nhập quần: câu thơ đầu có vần khác với những vần còn lại.

THIÊN THƯ

(Cô nhạn nhập quần)

 

Trên bàn nhắn gửi một phong thư

Đẹp giống như không ở cõi trần

Chữ nét mơ hồ hơi nước quẩn

Thơ lời mộng mị tiếng đàn ngân

Thứ Bảy, 22 tháng 3, 2025

Trốn Vận

 


Trốn Vận = câu đầu của bài bát cú không có vần và vần bắt đầu với câu thứ hai và câu đầu phải đối với câu thứ hai.


ĐÊM TÌNH 

Giấc thắm tình duyên non gối nước 

 Màn sương để lọt ánh sao băng 

 Hồn hoa chợp mộng thơm hồn gió 

Chủ Nhật, 16 tháng 3, 2025

Phá Lục

 


Phá Lục = mấy câu sau thì 7 chữ duy có câu đầu thì chỉ có 6 chữ mà thôi (trong bài thơ thất ngôn), nôm na là "phá câu 7 chữ thành câu 6 chữ".

VỊNH TRÂU GIÀ 

 Một nắm xương, một nắm da 

 Bao nhiêu cái ách cũng từng qua 

 Đuôi cùn biếng cột Điền Đơn hỏa 

Thứ Bảy, 15 tháng 3, 2025

Áp cú



 Tên gọi khác: Hoàn Cú  - Hườn Cú - Chuyển Vỹ Hồi Văn - Tuần Hoàn Bất Tận

một hay hai chữ chót của câu trên làm một hay hai chữ đầu của câu đưới, như vậy cho đến câu cuối.


TỰ THUẬT 

 Cùng thế chi hơn bẳng có tiền 

 Có tiền sung sướng cũng như tiên 

 Như tiên bởi đặng mình làm chủ 

Thứ Năm, 13 tháng 3, 2025

SỢI TƠ NEO NHỮNG CON THUYỀN

 

 


SỢI TƠ NEO NHỮNG CON THUYỀN

(Tứ thất cửu)

 

Đừng đi nữa nhé

Hỡi những con thuyền bé nhỏ kia

Biển khơi có gì mà vội chia tay thế

 

Lời kể người ta

Chủ Nhật, 9 tháng 3, 2025

Triệt hạ

 


Triệt hạ trong thơ Đường luật là một thủ pháp “hạ thấp”, “đập xuống”, hoặc “cắt gãy” ý – khí – thanh ở cuối câu hay cuối đoạn để tạo hiệu quả nghệ thuật mạnh hơn.
Nó thường xuất hiện ở:

  • câu 3–4 (thực),
  • câu 5–6 (luận),
  • đặc biệt là câu 7 hoặc 8.

Thứ Bảy, 8 tháng 3, 2025

Bát vận đồng âm



 Tên gọi khác: Bát vận – Đồng vận – Nhất vận - Bát vận đồng âm - Bát vĩ đồng âm

Bát Vĩ Đồng Âm = chữ cuối của 3 câu không vần là âm trắc nhưng cũng "đồng âm" với những những vần bằng của 5 câu kia (cho bài thơ Bát Cú). (Bát = 8. Vĩ = đuôi. Bát vĩ là 8 chữ cuối của 8 câu).

 KHÔNG DUYÊN (Nguyên bản) 
 Ai khều nắng hạ rớt vào đông 
 Để tiếng ve kêu não ánh hồng 

Thứ Tư, 5 tháng 3, 2025

NGÀY MAI SẼ SÁNG TƯƠI

 

 


NGÀY MAI SẼ SÁNG TƯƠI

(Vĩ tam thanh)

 

Mưa to chỉ muốn vúi vủi vùi

Những nỗi trong lòng chúi chủi chui

Lấy những sầu đau kiêm kiệm kiểm

Tìm vài uất khổ thủi thùi thui

Thứ Ba, 4 tháng 3, 2025

THÀNH PHỐ SONG SONG

 

 


THÀNH PHỐ SONG SONG

(Thất ngôn bát cú - Đường Luật)

 

Đôi chim én liệng bay trong nắng

Chỉ một mình em nơi ngõ vắng

Ngắm đoá hoa tươi rực rỡ mầu

Nhìn con phố đẹp lung linh sáng

Thứ Hai, 3 tháng 3, 2025

THI KHÚC THÁNG BA

 

 


THI KHÚC THÁNG BA

**Thơ Cửu ngôn **

(Gieo vần nối)

 

Gió cứ lộng, nắng cứ rơi, em cứ tươi

Cho cuộc sống vui lây niềm vui em có

Có thể chỉ là một niềm vui bé nhỏ

Chủ Nhật, 2 tháng 3, 2025

Dĩ Đề Vi Vận



Dĩ Đề Vi Vận 

* Hạn Vận = vần ra trước cho bài thơ. Như vậy 5 vần của bài Bát Cú đã định trước theo đúng thứ tự cho những câu phải có vần. 

 Đây là những Hạn Vận thường được dùng: 

 không - chồng - trông - bông - lông 

 bồ - xô - cô - vô - rô ; 

xô - cô - vô - ô - rô 

VI VU TIẾNG GỌI

 


 

VI VU TIẾNG GỌI

***Thơ Ngũ ngôn***

(Gieo vần ba tiếng)

 

Anh đi bận ấy nghèo

Bến xưa sóng còn reo

Sở hữu nhiều kỉ niệm

Thứ Bảy, 1 tháng 3, 2025

Độc vận



 Độc vận
Độc Vận = một bài thơ chỉ có 1 vần, nghĩa là chỉ dùng một từ cho tất cả các vần của bài thơ: 5 vần cho bài thơ Đường Luật bát cú đều dùng một từ. (Độc = một mình).

 Ông Nguyễn Bỉnh Khiêm là người làm thơ Độc vận đầu tiên. 


 DẠI KHÔN 

 Làm người có dại mới nên khôn 

MỘT NỖI NIỀM

 

 


MỘT NỖI NIỀM

* Thơ Thập ngôn *

(Gieo vần liền)

 

Mùa hoa gạo đến rồi đỏ rực rỡ trên cây

Em bỗng nhớ anh lắm và tìm về nơi đây

Nhiều bông hoa rơi đầy vì hình như cũng nhớ