2 – Thơ tự do
(Gieo vần lưng B)
1. Khái niệm
Đây là dạng thơ tự do không bị ràng buộc bởi niêm, luật hay số câu trong mỗi khổ. Tuy nhiên, bài thơ tuân theo quy tắc gieo vần lưng, tức là vần được đặt ở giữa câu, thay vì cuối câu như đa số các thể thơ truyền thống.
SẦU GIĂNG BÓNG NGUYỆT
(Nhất điệp)
Nguyệt tỏa bầu trời, nguyệt tỏ chăng
Lòng đầy nỗi nhớ, nỗi niềm giăng
Hoa rơi trước ngõ, hoa tàn giá
Rượu uống ngoài thềm, rượu lạnh băng
Trong dòng chảy của văn học hiện đại, đề tài về vẻ đẹp vùng cao luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho các thi sĩ. Nếu như thơ xưa thường tìm về sự tĩnh mịch, cô liêu của núi rừng thì thơ nay lại hướng ống kính vào sự rực rỡ, sống động và nhịp sống trẻ trung. Bài thơ "Gặp nhau" của Nguyên Hữu chính là một khoảnh khắc ngưng đọng như thế. Qua thể thơ bốn chữ nhịp nhàng, tác giả đã vẽ nên một cuộc hội ngộ đầy sắc màu giữa mùa hoa bản làng và bước chân của người khách phượt, để lại trong lòng độc giả dư âm về một cuộc sống tươi đẹp và đầy khát khao khám phá.
Thiên nhiên trong thơ ca Việt Nam vốn đa diện, lúc hiền hòa như lời ru của mẹ, lúc lại dữ dội như cơn giận dữ của tạo hóa. Nếu Tế Hanh yêu cái mặn mòi của biển lặng, Huy Cận sầu trước vạn lý tràng giang, thì Nguyên Hữu trong bài thơ "Biển động" lại chọn điểm nhìn vào sự va đập khốc liệt nhất của sóng và gió. Qua thể thơ bốn chữ ngắn gọn, dồn dập, tác giả đã khắc họa một cuộc "hôn phối" đầy bạo liệt giữa bầu trời và đại dương, qua đó gợi mở những suy ngẫm sâu sắc về sự tận cùng của niềm vui và cái giá của sự tan vỡ.
*** Thơ tự do ***
(Gieo vần lưng)
Heo
may phảng phất dọc bên đường
Bóng chiều còn nương mái hiên nọ
Chú chim theo gió giữa cánh đồng
CỘI NGUỒN
(Thơ Lục bát)
Dẫu cây bị chiết đổi cành
Rễ sâu mãi nhắc đất lành thuở xưa
Dẫu cho mưa nắng sớm trưa
Cành xa nhớ lúc núp vừa bóng cây.
*** Thơ tự do ***
(Gieo vần lưng)
Em ngồi bên suối vắng
Cô đơn, lặng lẽ cảnh
Tóc mềm che ánh mắt hờn tủi
GIỮ MỘT MÁI NHÀ
(Thơ Lục bát)
Cây đau
vẫn giữ bóng mà
Dẫu cho giông gió quất qua thân mình,
Đá từng chịu những miệt khinh
Vẫn làm bậc bước nhục vinh cho người.
