Thơ Nhị ngôn

 

 

33*** Thơ Nhị ngôn ***

(Gieo vần ôm)

Bảng luật:

 

x T (v1)
x B (v2)
x B (v2)

x T (v1)

x T (v3)

 

Giải thích ký hiệu:

• x: có thể là thanh bằng hoặc trắc, tùy ý.
• T: chữ trắc, bắt buộc là vần trắc.
• B: chữ bằng, bắt buộc là vần bằng.
• v1, v2: ký hiệu vần, chỉ ra các chữ cuối câu phải vần cùng nhau:
• v1: chữ cuối câu 1 và câu 4
• v2: chữ cuối câu 2 và câu 3
• Gieo vần ôm: nghĩa là vần xen kẽ, chữ cuối câu 1 vần với chữ cuối câu 4 (v1), chữ cuối câu 2 vần với chữ cuối câu 3 (v2).

Cách gieo vần

• Câu 1 và 4: chữ thứ 2 là T (vần trắc), vần chung v1.
• Câu 2 và 3: chữ thứ 2 là B (vần bằng), vần chung v2.
• Chữ thứ nhất (x) tùy ý, giúp nhịp câu linh hoạt.

Nhịp điệu này tạo âm hưởng vòng tròn, chữ cuối ôm vần theo cặp 1-4 và 2-3.

• Nhị ngôn cực ngắn gọn, nhấn mạnh vào âm vần và nhịp điệu.
• Vần ôm tạo cảm giác tròn đầy, khép kín, rất phù hợp cho câu ca dao, châm ngôn, hay câu thơ cổ ngắn.
• Các chữ x linh hoạt giúp người làm thơ dễ sáng tạo, nhưng vẫn tuân thủ vần và nhịp.

Thơ Nhị ngôn là sự kết hợp hài hòa giữa luật thơ chặt chẽ của truyền thống (vần và thanh điệu) và sự linh hoạt, tối giản của thơ hiện đại (nhị ngôn, chữ x tùy ý). Đây là một đóng góp độc đáo cho nền thơ ca Việt Nam đương đại.

 

Ví dụ:

 

PHẢI THEO KỊP THỜI ĐẠI

* Thơ Nhị ngôn *

(Gieo vần ôm)

 

Mọi sự

Trên đời

Theo lời

Các cụ

 

Ứng với

Thời nay

Cần thay

Đổi mới

 

Nhiều thứ

Khác xưa

Đều chưa

Được sửa

 

Đừng cứ

Khi sai

Đánh bài

Cấm nữa

 

Cần phải

Sửa ngay

Kịp này

Thời đại…

 

29/08/2025

Nguyên Hữu