Yêu vận (hay còn gọi là Vần lưng) là một kỹ thuật
gieo vần đặc trưng trong thơ ca Việt Nam, giúp các câu thơ có sự gắn kết nội tại,
tạo nên nhịp điệu uyển chuyển và "nhạc tính" cho bài thơ.
Dưới đây là bình luận và
giải thích chi tiết về các cách gieo vần:
1. Định nghĩa chung về
Yêu vận
Yêu vận là vần nằm ở
"lưng chừng" câu thơ (chữ "Yêu" trong tiếng Hán có nghĩa là
cái eo/lưng).
CHỊ ĐÃ LẤY CHỒNG
(Yết Hậu)
Hớn hở tìm về với chốn đây
Đâu ngờ chị ấy lại cười ngây
Đi không nhắn gửi lời mong nhớ
Muộn hầy!
TĨNH
(Yết Hậu)
Trời xoay, đạo tỏa ngát hương lành
Núi thẳm tâm bình, rạng sắc xanh
Vạn hữu luân hồi tan chướng nghiệp
Thanh!
VỌNG CỐ HƯƠNG
(Yết Hậu)
Dòng sông nặng chuyến mải về đông
Sóng lấp thân bèo mỏi mắt trông
Vạn thế xưa nay đều tựa mộng
Hư không.
HÚT THUỐC LÁ CÓ HẠI CHO SỨC KHỎE!
(Vấn nghi)
Khói tỏa như sương có thấu sầu?
Lời ghi mặt vỏ chẳng lo âu?
Thân gầy có sợ cơn đau nhức?
Chữ nhỏ đành quên nỗi thảm sầu?
Ý mỏng làm sao ngăn nẻo quấy?
Tâm hèn há dễ dứt đường đau?
Tay mòn mãi chạy theo làn khói?
Chí yếu bao giờ thoát bể dâu?
23/03/2026
Nguyên Hữu
TRẢ GIÁ
*** Thủ Nhất
Thanh ***
(Thủ Nhất đồng)
Bằng giá nào rồi cũng xách ra
Bằng câu chuyện cũ kẻ gần nhà
Bằng lời khẩn khoản xin châm chước
(Gieo vần liền)
Bảng luật:
x x T x B x T x B (v2)
x x T x B x T x B (v2)
x x B x T x B x T (v1)
MIỆNG ĐỜI
(Vĩ tam thanh)
Anh về rước lại cố cồ cô
Tấm thiệp vui mừng nố nổ nô
Mấy kẻ đang ganh tì tí tị
Dăm ông vẫn phán bổ bô bồ
(Gieo vần liền)
Bảng luật:
x x B x T T x B (v2)
x x B x T T x B (v2)
x x T x B B x T (v1)
HOA NẮNG
*** Thơ Cửu ngôn ***
(Gieo vần liền)
Kìa
ánh nắng soi qua khung cửa dịu dàng
Em
đứng đó kiêu sa bên cửa mơ màng
Anh thấy lòng rạo rực với bao nỗi nhớ
VẪN
CHỜ NHƯ QUÊ
*** Thơ Thất ngôn ***
(Gieo vần liền)
Nắng khẽ vờn qua cánh cửa
xinh
Gió nhẹ lùa rung ánh lửa
tình
Khóe mắt lệ sầu vương nỗi nhớ
SỢI
DÂY TÌNH
(Song
thất lục)
Em
thấy những bông hoa trên tay
Anh
thấy nụ cười em mê say
Sợi
dây nào giữa đôi ta
Em chỉ về phía hoa mới hái
VỒ
LỘN
* Thơ Lục ngôn *
(Gieo
vần chéo)
Hễ
thấy nàng đi qua cổng
Hai
thằng giả bộ bóng rơi
La lối lao ra tranh bóng
TÁO QUÂN 2026
(Song Thanh)
Thấp thỏm âm thầm
vượt thế gian
Tâm tư vội vã trẩy mây ngàn
Bồi hồi khép nép trình tiên điện
Lấp lánh huy hoàng tấu ngọc quan
ĐỔI VẬN
*
Thơ Bát ngôn *
(Gieo vần chéo)
Thuyền theo lái gái theo chồng anh ạ
Cá ngược dòng đổi vận lột xác rồi
Không còn cảnh đậu hoài ven bờ đá
QUÁ KHỨ VÀ
NỖI ĐAU
Thơ Thập
ngôn
(Gieo vần
liền)
Lòng đã lặng dần từ những
ngày còn đi học
Cũng rất nghẹn ngào vì mối
tình làm em khóc
Người rời bỏ đã khiến tim em thật buồn đau
KỊCH BẢN HÔN NHÂN
*** Thơ Bát ngôn ***
(Gieo vần liền)
Vấp phải duyên hờ giữa cõi
trần gian
Õng ẹo đòi quà, tút cánh hoa tàn
Chẳng chút nghĩa tình, chỉ toàn khổ hận
ẢO GIÁC TƯƠNG TƯ
(Vĩ tam thanh)
Hiệu ứng này là yếu yểu yêu
Vì do kích thích liễu liêu liều
Nguyên nhân có thể bia bìa bịa
Hiện tượng chăng vì điếu điểu điêu
TRĂNG SAY
(Khoán thủ chiết tự)
Trước bóng đêm buồn lệ chợt rơi
Rừng thiêng tắm đượm ánh trăng ngời
Ăn thua sóng vỗ tưng bừng núi
Nhịn nhục mây xuôi vắng vẻ đồi
(Gieo vần liền)
Bảng luật:
x B x T x B (v2)
x B x T x B (v2)
x T x B x T (v1)
VƯỢT QUA
***
Thơ Tam ngôn ***
(Gieo vần kết hợp)
+++ Liền – cách – lưng – chéo – ôm –
3 tiếng +++
Có buồn chút
Khổ sở chút
NHỊN
NHAU MỘT CHÚT
Thơ Thập ngôn
(Gieo vần liền)
Thủa trước em về xinh xắn, ngoan hiền thật đấy
Lời dạ tiếng thưa, mềm ngọt xuôi tai như vậy
Ngày ngày cơm nước nào đâu than vãn tị ganh
TÌNH CŨ
*** Lục ngôn ***
(Gieo vần liền)
Tiệc tàn đêm vắng trăng
nghiêng
Anh đưa em lại lối riêng
Ngõ vắng nụ hôn thảng thốt
BIẾT ĐỦ
*
Thơ Thất ngôn *
(Gieo vần liền)
Hạnh phúc là gì chú, bác, cô
Là năm tháng không phải lắng lo
Bình an mà sống êm đềm nhỉ
